Cùng với phong trào biểu t́nh trên toàn thế giới chống chiến tranh lớn nhất kể từ thời Mỹ gây chiến tranh ở Việt Nam, sự phân cực tiếp tục trong HĐBA cho thấy, việc Mỹ đơn phương tấn công Iraq sẽ gây nên bất b́nh càng gia tăng trong toàn thể nhân loại.
|
|
| Hàng
trăm ngh́n người Australia xuống đường phản đối chiến tranh ở Sydney ngày 16.2. |
Sau báo cáo của Chánh Thanh tra Vũ khí LHQ H. Blix và Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế M. ElBaradei ngày 14.2, phần lớn các nước trong HĐBA vẫn cho rằng cần tiếp tục các giải pháp ngoại giao, Mỹ và Anh vẫn nằm trong phe thiểu số. TTK LHQ K. Annan khẳng định: Các thanh tra cần được tiếp tục công việc của họ. Bất đồng tiếp tục trong HĐBA có thể coi như sự thất bại về mặt ngoại giao của Tổng thống Bush.
Tại Châu Âu, các nước NATO vẫn tiếp tục chia rẽ về kế hoạch của Mỹ đưa quân sang bảo vệ Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, ngày 15.2, Bỉ đă đưa ra một thoả hiệp rằng, họ có thể đồng ư viện trợ quân sự cho Thổ nếu NATO làm rơ rằng, lực lượng này chỉ thuần tuư làm nhiệm vụ pḥng thủ chứ không phải để dọn đường cho cuộc chiến chống Iraq. Chính phủ Bỉ đă thảo luận với Paris và Berlin để t́m ra tiếng nói chung và các nước NATO hy vọng rằng bất đồng trong NATO có thể giải quyết được trước ngày 18.2.
Mỹ sẵn sàng tiến tới
Chính quyền Bush vẫn im lặng về quyết sách tiếp theo đối với Iraq sau bản báo cáo của các thanh tra. Nhà Trắng cho biết, ông Bush vẫn hy vọng lật ngược được t́nh thế để phát động chiến tranh. Người phát ngôn Nhà Trắng Jeanie Mamo cho biết: "Tổng thống Bush cho rằng chiến tranh là phương kế cuối cùng".
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ C. Powell tỏ ư rằng, chính quyền Mỹ không chắc chắn rằng họ sẽ t́m kiếm một nghị quyết thứ hai của HĐBA cho phép sử dụng vũ lực tấn công Iraq. Ông nói, việc có được nghị quyết thứ hai cũng phù hợp với Nghị quyết 1441, nhưng trong trường hợp không có được nghị quyết này, nếu Iraq tiếp tục không chịu giải giáp, Mỹ sẵn sàng "đứng đầu một liên minh các nước sẵn sàng cùng Mỹ giải giáp".
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Marc Grossman đă tiết lộ đôi chút về cái gọi là "liên minh các nước" này. Theo ông, 26 nước đă đồng ư cho Mỹ quyền tiếp cận, hạ cánh hoặc bay qua, hoặc cả ba quyền này. 18 nước khác cho Mỹ được quyền tiếp cận, hạ cánh hoặc bay qua theo yêu cầu đột xuất. Tổng số 19 nước đă sẵn sàng cung cấp các trang thiết bị quân sự hoặc các nguồn lực khác. C̣n về lực lượng chiến đấu th́ cho đến nay, Anh và Australia là hai đồng minh duy nhất đồng ư đưa quân tham chiến với Mỹ, cho thấy rằng việc tạo ra liên minh quốc tế mạnh mẽ đă ủng hộ Washington trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 là không thể hiện thực hoá.
Iraq sẽ kháng chiến như thế nào?
Chính quyền Iraq đă tỏ ra hài ḷng sau bản báo cáo của hai ông Blix và ElBaradei. Một quan chức của đảng cầm quyền Baath cho rằng, Iraq đă giành phần thắng trong ṿng đấu đầu tiên chống lại Mỹ. "Hầu hết các nước đều ủng hộ các thanh tra tiếp tục công việc. Đó là một thắng lợi của hoà b́nh" - ông nói. Nghị sĩ Iraq Mohamed Muzaffar al-Adhami th́ cho rằng, báo cáo này là "khách quan và công bằng, minh chứng cho sự hợp tác của Iraq". Phó Thủ tướng Iraq Tareq Aziz, sau cuộc gặp Giáo hoàng John Paul II tại Roma ngày 15.2, đă cam kết: "Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục hợp tác với ông Blix và ElBaradei. Chúng tôi sẽ hợp tác toàn diện với các thanh tra để giúp họ t́m ra sự thật rằng Iraq không có vũ khí huỷ diệt hàng loạt".
Tuy nhiên, các quan chức Iraq vẫn rất lo lắng về khả năng Mỹ sẽ không từ bỏ ư định tấn công. Ông Aziz cho rằng, dù Iraq có làm ǵ đi nữa, Washington vẫn quyết tâm chiến tranh, nhưng Iraq cũng sẽ sẵn sàng đối phó. Tờ New York Times của Mỹ ngày 15.2 đă dẫn nguồn tin t́nh báo Mỹ tiết lộ về chiến lược kháng chiến của Iraq: Làm chậm bước tiến của quân đội Mỹ tới Baghdad, sau đó đối phó bằng các trận đánh giáp lá cà đẫm máu trên đường phố thủ đô. Các nguồn tin t́nh báo cho biết: Iraq đă có kế hoạch cho nổ tung các đập thuỷ điện, cầu phà, thậm chí cả mỏ dầu. C̣n một khi Mỹ và đồng minh tới được Baghdad, họ sẽ phải đối phó với hai ṿng pḥng thủ của Lực lượng Vệ binh Cộng hoà. Mỹ cho rằng, lực lượng này có thể được trang bị vũ khí hoá học. Vĩnh Nguyên (Theo AFP, BBC, NYT